Islah Akışı — Adım Adım
Bir ıslah programının 10 adımı · Her adımda hangi modülü, hangi butonu kullanırsınız? · Sıfırdan rehber
Bu sayfa nasıl okunur?
Aşağıdaki her adım, gerçek hayatta bir ıslah programının sıralı aşamalarından birini temsil eder. Her adımın altında: (1) ne yapıldığı, (2) hangi modüle gidileceği, (3) hangi butonlara basılacağı ve (4) Sevilay Hanım'ın domates örneği üzerinden gerçek bir senaryo bulunur.
Ne yapılır?
Islah programının hammaddesi olan ana-baba adaylarını seçersiniz. Bu seçim, hedeflenen özelliklere göre yapılır.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) Sol menüden 'Germplazm' modülüne tıklayın. 2) Üstteki filtrelerden 'Tür' (örn. Domates) seçin. 3) 'Kaynak Tipi' (Yerli/İthal/Yabani) ile süzün. 4) İlgi çekici materyallere tıklayarak detay sayfasında pedigree (soy ağacı) görüntüleyin. 5) Adayları not edin veya 'Favorilere Ekle' işaretleyin.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Sevilay Hanım kataloğa girer, 'Domates' türü filtresini uygular. HK-T-018 (Mi-1.2 nematod geni taşır) ve HK-T-042 (yüksek brix 6.8) materyallerini iki potansiyel ebeveyn olarak seçer.
Adım 2: Program Tanımlama
Ne yapılır?
Yeni ıslah projesini sisteme kayıt edersiniz. Bütçe, ekip, hedef özellikler, takvim girilir.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Islah Programları' modülüne gidin. 2) Sağ üstteki '+ Yeni Program' butonuna basın. 3) Program adı, tür, hedef özellikler, başlangıç tarihi, beklenen bitiş yılı girin. 4) Ekip üyelerini ve bütçeyi tanımlayın. 5) 'Hedefler' sekmesinde KPI'ları (örn. Mi-1.2 dayanım, brix ≥ 6) belirleyin. 6) 'Kaydet ve Onaya Gönder' butonu.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Sevilay 'Domates Hibrit-2026' programı oluşturur. Hedefler: Mi-1.2 dayanıklılık, brix ≥6, raf ömrü ≥21 gün, verim 8 ton/dekar. Ekip: 4 kişi, bütçe 1.2 M₺.
Adım 3: Melezleme Planlaması
Ne yapılır?
Hangi ana-baba kombinasyonlarının çaprazlanacağı, ne zaman ve hangi serada/tarlada yapılacağı planlanır.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Melezlemeler' modülüne girin. 2) '+ Yeni Melezleme' butonuna basın. 3) Ana (♀) ve baba (♂) materyalleri seçin. 4) Lokasyon (örn. 'Antalya Sera-1'), planlanan tarih ve sorumlu kişi belirleyin. 5) Diallel veya tek yön melezleme tipini seçin. 6) 'Planı Kaydet' butonu.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
HK-T-018 (♀) × HK-T-042 (♂) melezlemesini Antalya Sera-1'de Nisan ortasında planlar. Sera çalışanı emasculasyon (erkek organ alma) ve polenleme tarihleri sisteme yazılır.
Adım 4: F1 Hasadı & F2-F7 Generasyonları
Ne yapılır?
Çaprazlamadan çıkan F1 tohumları hasat edilir; ardından F2, F3, ... her kuşağın takibi yapılır. Selfingli kendileme veya backcross kararları verilir.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) Melezleme detayında 'F1 Hasadı Kaydet' butonu. 2) Generasyon modülünde yeni kayıt oluşur. 3) 'Yeni Generasyona Aktar' ile F2, F3 ... kuşaklar eklenir. 4) Bitkiler büyüdükçe 'Seleksiyon Yap' ile kalanlar seçilir. 5) Pedigree zinciri otomatik güncellenir.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 1 Eylül: 240 adet F1 tohumu hasat edilir. Yıl 2-3: F2 (650 bitki) → F3 (180 bitki seçildi). Her yıl seçim kriterleri (hastalık, brix, verim) sıkılaştırılır.
Adım 5: Verim Denemesi
Ne yapılır?
Umut vaat eden hatlar 3+ lokasyonda RCBD (Randomized Complete Block Design) deneme tasarımı ile test edilir. 3 yıl boyunca veri toplanır.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Verim Denemeleri' modülüne gidin. 2) '+ Yeni Deneme' başlatın. 3) Hatları, kontrolleri, lokasyonları, blok sayısını seçin. 4) Sistem otomatik parsel haritası oluşturur. 5) Hasat sonrası 'Hasat Verisi Gir' ile verim, brix vb. değerleri girin. 6) ANOVA analizini sistem otomatik yapar.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 6: 8 elit hat + 2 kontrol; 5 lokasyon (Antalya, Bursa, Konya, Adana, İzmir); 4 blok. Toplam 200 parsel. Hasat sonrası verim ortalaması ve istatistiksel anlamlılık raporlanır.
Adım 6: Saha Gözlemleri
Ne yapılır?
Tablet/telefonla sahada bitkileri tarayıp (QR), yaprak/meyve fotoğrafı çekerek AI hastalık tespiti yapılır. Gözlem kayıtları çevrimdışı tutulur.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) Tablette /Field sayfasını açın (PWA olarak kurulabilir). 2) 'QR Tara' ile bitki etiketini okuyun. 3) 'Fotoğraf Çek' ile yaprak yakın çekim alın. 4) 'AI Hastalık' butonu otomatik teşhis sunar. 5) 'Gözlem Kaydet' ile notunuzu girin. 6) Çevrimiçi olduğunda otomatik senkronize olur.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 4-7 boyunca her hafta sera çalışanı QR ile her bitkiye gözlem girer. Yaprak lekesi şüphesinde AI sonucu 'Erken Yaprak Yanıklığı %87' diyor — uzmana hemen bildirim gider.
Adım 7: Laboratuvar Analizleri (MAS, PCR, Marker)
Ne yapılır?
Genç bitkilerden yaprak örneği alınır, DNA çıkarılır. PCR + marker testi ile hedef genin (Mi-1.2, Ty-1 vb.) varlığı doğrulanır.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Laboratuvar' modülüne girin. 2) '+ Yeni Numune Kaydı' başlatın. 3) Numune ID (örn. F3-2025-001-A12), bitkinin alındığı parsel ve test tipi (MAS-Mi1.2, brix, vs.) seçin. 4) Lab çalışanı sonucu girer veya laboratuvar cihazından otomatik gelir. 5) 'CoA İndir' (Certificate of Analysis) butonu.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 3: F3 generasyonundan 180 örnek toplanır. PCR analizinde 132 örnek Mi-1.2 markörü pozitif. Sadece bunlar bir sonraki kuşağa aktarılır. Hektaş Tohum laboratuvarı 4 günde sonucu sisteme yansıtır.
Adım 8: DUS / FDD Testi & Tescil
Ne yapılır?
TTSM'ye tescil başvurusu. DUS (Ayırt edilebilirlik / Yeknesaklık / Durulmuşluk) ve FDD (Faydalı Değer Denemesi) gerekli.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Tescil & Sertifikasyon' modülüne gidin. 2) '+ Yeni Tescil Dosyası' başlatın. 3) Çeşit adı, tür, ebeveyn bilgileri, fenotip tablosu doldurulur. 4) DUS raporu ve FDD denemesi verileri yüklenir. 5) 'TTSM'ye Gönder' butonu. 6) Süreç durumu (Beklemede → Onaylandı) sistemden takip edilir.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 7: 'HEKTAŞ HK-026 NemDra' adıyla TTSM dosyası gönderilir. DUS testi 2 yıl sürer. FDD denemesi 5 lokasyonda Hektaş tarafından kayıt altına alınır. TTSM onayı yıl 8 başında gelir.
Adım 9: Üretim & Sertifika
Ne yapılır?
Tescil sonrası ticari miktarda tohum üretimi. Lot numaraları, kalite kontrol, sertifika numaraları yönetilir.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Üretim & Stok' modülüne girin. 2) '+ Yeni Lot' oluşturun: parti no, üretim alanı, kg miktarı. 3) ISTA kalite testleri sonuçlarını girin (saflık, çimlenme, sağlık). 4) OECD sertifika numarası alın. 5) 'Stok Çıkışı' ile bayilere/distribütörlere gönderim.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 8: ilk üretim sezonu 350 kg sertifikalı F1 hibrit tohum. Saflık %99.2, çimlenme %94. Distribütörlere 4 lot halinde dağıtılır. Her lotun barkodlu ambalajı izlenebilir.
Adım 10: Pazara Çıkış & İhracat
Ne yapılır?
Ürün pazara sunulur. Satış, lisans gelirleri, ihracat lisansı, performans raporları analiz edilir.
Hangi butonları kullanırsınız?
1) 'Raporlar & Analitik' modülüne girin. 2) Dönem seçici ile yıl/çeyrek belirleyin. 3) Yönetici Karar Paneli, finansal raporlar, ihracat dökümü hazırdır. 4) 'PDF/Excel İndir' veya 'E-posta Gönder' butonları. 5) İhracat için 'CPVO' veya 'OECD' sertifika linkleri.
Sevilay Hanım'ın hikayesi
Yıl 8 sonu: 'HEKTAŞ HK-026 NemDra' ilk yıl 4.5M₺ ciro üretir. Yıl 9'da Yunanistan ve Bulgaristan'a ihracat lisansı alınır. Yıl 10'da bu tek çeşit 18M₺ yıllık gelire ulaşır.
Tebrikler!
10 adımın sonunda bir ıslah programı ortalama 7-12 yılda tamamlanır. Hektaş Tohum Portalı tüm bu süreci merkezi olarak takip etmenizi sağlar. Sorularınız için bildirim merkezinden destek ekibine yazabilirsiniz.
Islah akışı · 10 adım · 2026